غربت و قرابت یک فیلسوف اندیشه

غربت و قرابت یک فیلسوف

  بزرگنمایی:

اگر علم به دنیای پیرامون نظر می‌کند، فلسفه به ورای آن و آنچه از جهان در درون انسان حاصل شده می‌نگرد. به‌این‌ترتیب، فیلسوف در بند دنیای بیرون از خود نیست گرچه انعکاس آن را در وجود خویش بررسی می‌کند. او با دنیای پیرامونش غریبه نیست امّا قرابتش بیش از آنکه با جهان خارج از ذهن باشد با وجود و حیثیت وجودی خویش است.

فیلم “هانا آرنت” که زندگی فکری فیلسوف قرن بیستمی ای به همین نام را نمایانده، با تمرکز بر کتاب آرنت درباره پرونده دادگاه جنایات جنگی آیشمن، مسأله تطابق دنیای درون و بیرون در فکر فیلسوف را در نظر دارد.

آرنت که خود از قربانیان یهودی نازیسم است، در این فیلم، در معرض قضاوت درباره یکی از عوامل اصلی جنایات دستگاه جنگی نازی‌ها قرار گرفته امّا دنیای بیرون، درونیات او را دچار تغییر و تبدّل نکرده و او بر اساس تفکر وجودی خود به قضاوت می‌پردازد گرچه نتیجه قضاوت او، هم مسلکیانش را برمی‌آشوبد و وی را به دردسر می‌اندازد.

در دادگاه آیشمن، نظر همه جهانیان به جنایات آیشمن، نقش سازمانی او و همچنین بر ترحم بر قربانیان معطوف است، امّا آرنت از زاویه دیگری می‌نگرد منشأ این جنایات را انفال رهبران یهودی می‌داند. برای او که یک فیلسوف است، بیش از همه مسائل عاطفی و احساسی، شهادت پر ابهام خاخام‌های یهودی مسئله است. شهادتی که تناقضات موجود در محتوای آن، شبهه خیانت و انفعال رهبران یهودی را پر رنگ می‌کند. اتّهام آرنت به رهبران یهودی، جامعه یهودی و اسرائیلیان را برمی‌آشوبد، به آن شدّت که جملگی، حتی دوستان و یاران نزدیک آرنت، به کلّی از یاد می‌برند که آرنت آواره و بی خانمان شده جنایات نازیسم است و حتی علاوه بر صدمه مادی، از نظر روحی نیز صدمه بزرگی را متحمّل شده است.

آرنت اولین معشوق خود، استاد نامدار فلسفه، مارتین هایدگر را از دست داده و در عشق به او شکست عاطفی خورده. شکستی که حتّی بعد از سال‌ها و بعد از تشکیل زندگی با معشوق جدید و وفادارش همچنان سایه شومی بر زندگی‌اش افکنده.

آرنت با دردهای جامعه‌اش آشناست امّا با حقیقت تفکر پیوندی دیگر دارد و تعهدی دیگر. او آیشمن را گرچه یکسره تبرئه نمی‌کند، امّا فردی محافظه کار و میانه رو در دستگاه عریض و طویل و جانی نازیسم می‌داند که جز انجام وظیفه کاری نکرده. این انجام وظیفه اگر چه خالی از ظلم و مسئولیت اخلاقی رذایل محتوی آن نیست، به بزرگی جنایت و مسئولیت اخلاقی خیانت رهبران قوم یهود هم نیست.

آری، آرنت با دردهای جامعه اش بیگانه نیست امّا در میان جامعه‌ای متعصّب غریبه است. قرابت او با حقیقت لرزان موجود در رفتارهاست. دوگانگیِ دوستی و تعصبِ نزدیکان، از یک سو، و تضاد انجام وظیفه و سرسپردگی آیشمن با وظیفه وجدانی و اخلاقی او.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

lastnews

زن، زندگی، آزادی

جمهوری انسانی و ایده خشونت پرهیزی

آیا برای هشدارها سرانجامی هست؟

سکوت در مورد طرح جراحی اقتصادی دولت

آیا تاچری جدیدی نخست وزیر شده است؟

همدان، قربانی خودکفایی!

افتخار صادرات سیب‌زمینی در کشوری خشک به چه می‌ماند؟

آیا لذّت گرایی تنها گزینه برای خوب زیستن است؟!

مهر آفرینان، فرزندان ناتنی آموزش‌وپرورش؟!

بزرگ ترین نقص و ایراد احزاب در کشور ما این است که حق خود را مطالبه نمی‌کنند

شورا ها روحیه کار تیمی ندارند

ایران و جهان در هفته‌ای که گذشت

جنگ وحشیانه صلح

لزوم سیاست‌گذاری در حوزه عمومی و اخلاق

یک مناسبت فراموش شده: روز ملی گفت‌وگوی تمدن‌ها

رویا به خواب ابدی رفت

کار در اعماق تاریکی

مدیریت پسماند و نهادهای حاکمیتی

دولت اقتدارگرا و مستبد مصلح یا دولت دموکراتیک؟

پنجاه و پنجمین جلسه هیئت دبیران حوزه‌های حزب برگزار شد

نشست بحران آب در دفتر حاما همدان

دو کتاب جدید انتشارات حزب چاپ شد

برای مهسا؛ مَهی که چهره‌اش برای ابد گرفتار خسوف شد

بررسی چالش‌های استان‌ها و عملکرد مدیران محلی در اولین ویژه‌نامه نشریه

منافع ملی بستر اتحاد ملی/ ارجحیت منافع جناحی و فردی برخی سیاست‌بازان سوداگر بر منافع ملی

ایرادگیری در هر چیزی به‌ جز تائید صلاحیت/ بررسی تایید صلاحیت مهدی تاج

صغیر پنداری مردم ایران/عملکرد یکساله دولت در بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات (5)

میراث گورباچوف

افزایش التهاب بازار مسکن با کاهش ارزش پول ملی /دست دوسوم متقاضیان از تسهیلات مسکن کوتاه ماند

نهاد صنفی احزاب کشور انتخابات خود را برگزار کرد

آیا لذّتِ بیشتر، موجب زندگی بهتری می‌شود؟

پیش درآمدی بر دوران بازنشستگی

شوراهای موجود، برای حفظ ارتباط شهرداری با مجموعه‌های قدرت و ثروت کار می‌کند

احزاب در امربه ‌معروف و نهی از منکر، بازوی بی‌ادعای حاکمیت هستند

ایران و جهان در هفته‌ای که گذشت/میخائیل گورباچف درگذشت

آیا موسیقی زبان مشترک تمام مردم جهان است؟/ بررسی فیلم CODA: Child Of Deaf Adult

معرفی کتاب؛ سرزمین گوجه های سبز/ زنده ماندن تحت سلطه دیکتاتور

ادای احترام به گوتنبرگ پدر چاپ در جهان نو

عباس معروفی به سفر بی‌بازگشت رفت

مددیاران از دام رسته

بحران آب، مسئله ملی

معایب موروثی شدن رهبری در دفتر سیاسی به بحث گذاشته شد

نماینده حزب اراده ملت ایران از حضور در شورای مرکزی خانه احزاب بازماند

کلاب هاوس فصلی نشریه خاطرات سیاسی برگزار شد.

اولین ویژه‌نامه هفته‌نامه اراده ملت منتشر می‌شود.

صفحه آخر

از اختلاس، بحران بی‌آبی و کش‌ و قوس‌های برجامی تا تاریخچه حزب وحدت ایران

حکمرانی در جهان خرد بنیاد/ دلایل ناکارآمدی مدیریت کلان سیاسی چیست؟

تدبیر مسوولان در تامین آب؛ بازگشت به شیوه دبه ای و سقایی/ بحران بی آبی در استان های مختلف کشور

غلبه نگاه سلبی به فرهنگ/نگاهی به عملکرد یکساله دولت در وزارت ارشاد و فرهنگ اسلامی