شعربه مثابه آزادی

شعر اعتراض معرفی و پیشنهاد

شعر اعتراض

  بزرگنمایی:

در یک تعریف ناقص از «شعر اجتماعی» گفته می‌شود که شعری که به مصائب و مسائل اجتماعی می‌پردازد.
شعر اجتماعی است، حالا اگر آن مصائب و مسائلی متعلق به روز باشند، آن شعر «سیاسی» می‌شود، حالا اگر آن مصائب و مسائل، اندکی هم تندتر بیان شوند، شعر می‌شود «انقلابی».
اما به نظر می‌رسد که این تعاریف ناقص هستند، تعاریفی هستند سطحی و شتابزده از شعر اعتراض.
مثال مشخص برای جامع نبودن چنین تعریفی، شعر دوره مشروطه است، شعری که خیلی صریح از مسائل روز حرف می‌زند، اما شعر ماندگاری نیست. در واقع شعر اعتراض، شعری است که عمیق‌تر به مسائل عمیق بشری بپردازد. شعری که عمیق‌تر از آرزوها، عشق‌ها، غم‌ها و شادی‌های بشری حرف می‌زند.
حتی ممکن است در ظاهر خود، شعری شخصی یا عاشقانه به نظر برسد، اما انسان‌های بسیاری را به عنوان مخاطب در طول زمان با خود همراه می‌کند.
حتی با بررسی شخصی‌ترین شعرها هم می‌توان به ویژگی‌هایی از شرایط اجتماعی آن شعر پی برد و فهمید که انسان آن دوره اجتماعی با چه دغدغه‌ها و مسائلی مواجهه داشته است.
خلاصه سخن این است که تعریف برای شعر اعتراض، تعریفی گسترده است و عمیق.
شعر «آی آدم‌ها» از «نیما یوشیج» را نمونه‌ای برای یادداشت کوتاهی که نوشتم، شعری در ظاهر خود شخصی، اما در واقع شعری ست اجتماعی:

آی آدم‌ها که بر ساحل نشسته شاد و خندانید!
یک نفر در آب دارد می سپارد جان.
یک نفر دارد که دست و پای دائم می زند
روی این دریای تند و تیره وسنگین که می دانید.
آن زمان که مست هستید از خیال دست یابیدن به دشمن،
آن زمان که پیش خود بیهود پندارید
که گرفتستید دست ناتوانی را
تا توانایی بهتر را پدید آرید،
آن زمان که تنگ می بندید
بر کمرهاتان کمربند.
در چه هنگامی بگویم من؟
یک نفر در آب دارد می کند بیهوده جان قربان!
آی آدم‌ها که بر ساحل بساط دلگشا دارید!
نان به سفره، جامه تان بر تن؛
یک نفر در آب می خواند شما را.
موج سنگین را به دست خسته می کوبد
باز می دارد دهان با چشم از وحشت دریده
سایه هاتان را ز راه دور دیده
آب را بلعیده در گود کبود و هر زمان بی تابیش افزون
می کند زین آبها بیرون
گاه سر، گه پا.
آی آدم‌ها!
او ز راه دور این کهنه جهان را باز می پاید،
می زند فریاد و امید کمک دارد
آی آدم‌ها که روی ساحل ارام در کار تماشایید!
موج می‌کوبد به روی ساحل خاموش
پخش می‌گردد چنان مستی به جای افتاده
بس مدهوش
می رود نعره زنان. 
وین بانگ باز ار دور می آید:
«آی آدمها»-
و صدای باد هر دم دلگزاتر،
در صدای باد بانگ او رهاتر
از میان آبهای دور و نزدیک
باز در گوش این نداها:
«آی آدمها»-


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

lastnews

زمستان سخت و سرد

حکمرانی حزبی و ضرورت گفتگو

هگل و ضرورت اعتراض

در باب اهمیت محیط‌زیست

تبصره ماده 48 قانون آیین دادرسی کیفری برخلاف قانون اساسی تصویب گردیده است

بحران مدیریت یا مدیریت بحران

امیرکبیر؛ متفاوت با مردمان عادی و افراد مدعی

مبارزه برای زندگی

لهستان؛ اصلاحات در محاق

نظریه های *خوب زیستن*

دوگانه تحزب و تشکل

مشکلات به حدی است که به‌عنوان مسئول اتحادیه، از صنف ام بیزارم!

مسئولیت‌پذیری، بزرگ‌ترین ارمغان احزاب

چشم در چشم رؤیا بایست و بجنگ ..

جنبش ایده‌ها

چه زود هست‌ها، بود می‌شوند

جوزف شومپیتر و تخریب خلاق

بنیان‌های آموزش موسیقی، نظری به اندیشه‌های ادگار ویلمز

نغمه روسپی

مردان و زنان عنکبوتی

تحقق هوای پاک، حقوق عامه، اراده ملی

جهان در هفته‌ای که گذشت (56)

زهره رحیمی، عضو ارشد حزب اراده ملت ایران به حبس تعلیقی محکوم شد

شیوه نقد درون تشکیلاتی به بحث گذاشته شد

با دریافت مجوز رسمی، کتاب راقمان انقلاب به چاپخانه ارسال گردید

دومین هم‌اندیشی هیئت تحریریه نشریه اراده ملت برگزار شد

سیاست به زبان خودمانی

گزارشی از دوران ذوب در لهستان

همه هنر حکومت‌کردن در دورزدن مشکلات خلاصه نمی‌شود

کتابی که اکنون به خواندنش نیازمندیم

روزنامه‌نگاران جان‌سخت را فراموش نکنید

اعتماد مردم به مسئولینشان از سرمایه‌های اقتصادی کشور ارزشمندتر است

برای دیدن نیاز به چشم نداریم

جنبش‌های اجتماعی، بستر تغییر اجتماع

الهام بخشی و عشق، مسیر پادشاه پله

نگاهی به اصلاحات اقتصادی - سیاسی امیرکبیر؛ صدراعظم مقتدر قاجاری

الفبای موسیقی؛ نت ها و موتیف ها

سیلویا پلات: بانوی شورشی/ بانوی شعر”اعتراف”

دست‌وپنجه در سیاهی قیر

اثرات حمل‌ونقل بر محیط‌زیست

جهان در هفته‌ای که گذشت (55)

نام گذاری مناقشه برانگیز

برف ها زود آب میشوند

اکسیر حکمرانی حزبی؛ التیام بخش آلام جامعه

اگر مردم استانداردها را پایین بیاورند مشکل حل می شود.

آموزش مناسب در صدر اولویت ها

مشارکت شهروندان فقط در زمان انتخابات شورا هست. بعد از انتخابات خبری از مشارکت نیست.

ما دیکتاتورهای بالفطره

ماندگاری یا آسیب پذیری دولت‌ها

آیا حقیر بودن لذت بخش است؟