آخرین مطالب

انقلاب ایران از منظر می‌شل فوکو معرفی و پیشنهاد

انقلاب ایران از منظر می‌شل فوکو

  بزرگنمایی:
عنوان: آیا قیام کردن بی فایده است؟ نویسنده: می‌شل فوکو انتشارات: نشر نی مترجمان: نیکو سرخوش و افشین جهاندیده تعداد صفحه: ۱۰۸

کتاب آیا قیام کردن بی‌فایده است؟ گزیده‌ای از کوتهنوشتها، درس گفتارها و گفت وگوهای می‌شل فوکو درباره‌ی انقلاب ایران و موضوعات مرتبط با آن است. آیا قیام کردن بی‌فایده است؟ ترجمه‌ای دقیق و روان دارد و دو مجموعه را شامل می‌شود. نخستین مجموعه دربرگیرنده‌ی متونی است که فوکو در آنها به‌طور مستقیم به انقلاب سال 1357 ایران پرداخته و مجموعه دوم شامل افکار و آرا فوکو در زمینه‌ی کنش سیاسی–اخلاقی است که در برخی از قسمت‌های متون بخش نخست کتاب هم به آنها ارجاعات داده شده. در بخش نخست کتاب می‌توان با دیدگاه‌های فوکو درباره انقلاب و به‌ویژه انقلاب ایران و دریافتش از آن آشنا شد. دیدگاه‌ها و نوشته‌های فوکو درباره انقلاب ایران منتقدان بسیاری داشت تا جایی که بسیاری این نوشته‌ها را لغزش یا اشتباه محاسباتی فوکو نامیده‌اند. وقتی در مارس 1979 کتاب ایران، روح یک جهان بیروح که شامل گفتگوهای فوکو درباره انقلاب ایران پیش از استقرار حکومت جدید بود در پاریس به چاپ رسید منتقدان فوکو را به ساده‌انگاری سیاسی متهم کردند. 
شاید بتوان گفت برخی از کوتهنوشتهای آیا قیام کردن بی‌فایده است در پاسخ به نقدهای همین منتقدان نوشته شده و به همین سبب و البته به‌دلایل بی‌شمار دیگر، این کتاب، کتاب بسیار مهمی محسوب‌می‌شود. در آیا قیام بی‌فایده است؟ فوکو بار دیگر بر حمایت خویش از انقلاب ایران و ضرورت جدا کردن این قیام از نتایج آن یعنی حکومت اسلامی تأکید می‌کند و معتقد است در جریان این انقلاب، دین نه نهاد بوده و نه مجموعه‌ای از احکام و دستورات قضائی، بلکه کارکردی انقلابی داشته که نه‌تنها از قیام پشتیبانی می‌کرده بلکه خود محصول حرکت انقلابی مردمِ ایران بوده. دین در انقلاب 57 بدل شد به قلمرو مردم انقلابی. فوکو با شگفتی تعریف می‌کند که در جریان انقلاب ایران برخی زنان چپگرا و سکولار برای اعلام همبستگی با این قیام مشترک حتی چادر هم به سر کردند.
بخش دوم نیز در بر دارنده‌ی سه پیوست است دو نوشته و یک درس گفتار از فوکو را در پیش رو داریم با این عناوین: در باب نوعی اخلاق ناخرسندی، روشننگری چیست؟ و انقلاب چیست؟
این پیوست‌ها نیز به‌نحوی به آرا فوکو درباره انقلاب ایران مرتبط اند و از همین رو آمدن آن متون در کنار مباحث فوکو درباره انقلاب ایران می‌تواند مکملی باشد برای این بحث‌ها و به درک روشن‌تر آنها کمک کند.

برشی از کتاب

هیچ‌کس حق ندارد بگوید که برای من شورش کنید مترادف است با آزادسازی تمام انسان‌ها. اما با این گفته نیز موافق نیستم که قیام کردن برایتان بی‌فایده است چون همواره همان خواهد بود. به کسی که جانش را در برابر قدرتی به خطر میاندازد نمی‌توان حکم کرد. آیا شورش کردن موجه است یا ناموجه؟ این پرسش را باز بگذاریم. اینکه قیام می‌شود یک واقعیت است…

علیرضا مالمیر 


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

lastnews

*وقتی جامعه جلوتر از سیاست حرکت می‌کند*

مبالغه‌ معکوس؛ وقتی افراط، علیه خودش عمل می‌کند

تداوم انسداد سیاسی، تعمیق شکاف با غرب و سایه ثبات امنیتی (پایش گرجستان 4)

موازنه قدرت در جهان در حال تغییر: تحولات ساختاری و استراتژی ایران در نظم نوظهور

بازتعریف عدالت و هویت در دنیای معاصر: تحلیل ترکیبی وکیسم و لیبرال چپ در تحولات سیاسی و فرهنگی دهه اخیر

«امپریالیسم صلح‌نما: آبادی و آزادی به‌مثابه نقاب در گفتمان پوپولیستی ترامپ»

انقلاب وسطی (بخش سوم)

سیر روشنفکری در ایران

نسلی ربوده‌شده؛ کودکانی که به بردگی نوین فروخته شدند

کودک و شاهنامه

کارگران؛ عامل اصلی توسعه و شکوفایی اقتصادی

دکّانی به نام دانشگاه!

فلرهای نفتی خوزستان، آزمون جدی مسئولیت‌پذیری صنایع و حاکمیت قانون

افزایش تورم آبان 1404؛ خوزستان در جمع بالاتر از میانگین کشور

معرفی کتاب (ایرانیان؛ دوره باستان تا دوره‌ی معاصر)

نقد و بررسی کتاب «قواعد تربیت کودک نوپا»

جهان در هفته‌ای که گذشت

مصاحبه دبیرکل حزب اراده ملت ایران «احمد حکیمی‌پور» با روزنامه ایران

آغاز به‌کار مدرسه حزبی حاما با وجود قطعی اینترنت و تعویق یک‌هفته‌ای

دریافت مجوز کتاب پزشکی در مقیاسی گسترده (تاریخ‌های جهانی پزشکی اجتماعی)

سه‌شنبه‌های گفت‌وگو حاما (به‌صورت مجازی) هم برگزار می‌شود.

ایرانِ امروز و هزینه‌های سنگین کشوری که بدون حزب اداره می‌شود

تبلیغات معکوس

ایران و غرب؛ تقابل یا مذاکره

سکوت جهانی و عدالت معلق در غزه

نقش احزاب از نگاه حاکمیت در ایران: تحلیل نظری و تاریخی

قدرتمندان جهان از ایران چه می‌خواهند؟

اساس این بانک رفاقتی بود

خطر حذف ارز ترجیحی و تبعات آن بر اقتصاد کشور

ازدواج کودک، فقر و چرخه آسیب اجتماعی

اهمیت قشر کارگر در توسعه اقتصادی و اجتماعی جوامع

انقلاب وسطی (بخش دوم)

بازخوانی ابتذال شر و عدالت ترمیمی در اندیشه هانا آرنت

رهایی از زندان نام‌ها

از بحران تا بهره‌وری؛ چگونگی استفاده از سیلاب در کشور

معرفی کتاب در اندیشه ایران

نقد و بررسی کتاب «قانون و مسئولیت»

همایش «کودک و طبیعت» در هفته ملی کودک برگزار شد

بیانیه درخصوص وضعیت نگران کننده پارک چیتگر

اکالیپتوس؛ ناجی سبز یا تهدید خاموش برای منابع آب زیرزمینی؟

جهان در هفته‌ای که گذشت

حکیمی‌پور دبیرکل حزب اراده ملت ایران شد

آغاز به‌کار گروه تلفیق برنامه‌ریزی بلندمدت حزب اراده ملت ایران

ابقا هیأت اجرایی با حضور دبیرکل جدید

مدرسه حزبی3؛ آغاز دوره زمستان در افق تازه اندیشه و آموزش حزبی

ضرورت حکمرانی حزبی در اینجا و اکنون کشور

طبقات ناراضی در جدال با سرمایه‌داری

گرجستان در تقاطع بحران‌ها؛ انتخابات شهرداری و اعتراضات خیابانی

انقلاب وسطی (وسطا) پیش‌درآمد

از برجام تا بازگشت تحریم‌ها؛ روایت ناتمام دیپلماسی و منطق قدرت