آسیب شناسی معرفتی جامعه ی ایرانی (با نگاهی به گفتمان اصلاح طلبی) گفتمان مسلط جامعه ایرانی و استبداد گزارش

آسیب شناسی معرفتی جامعه ی ایرانی (با نگاهی به گفتمان اصلاح طلبی) گفتمان مسلط جامعه ایرانی و استبداد

  بزرگنمایی:
جزوه «آسیب‌شناسی معرفتی جامعه ایرانی (با نگاهی به گفتمان اصلاح‌طلبی)» در سال ۸۶ تهیه و در سال ۸۷ تکمیل گردیده و در سال ۸۸ نیز موردبازنگری قرارگرفته است. ابتدا در نظر داشتیم لحن جزوه را نیز به‌روز کنیم ولی از سوی دیگر لحن اولیه جزوه، حاوی نگرانی‌ها و دغدغه‌هایی بود که حوادث بعد از انتخابات نیز مهر تأییدی بر آن‌ها محسوب می‌شد، ازاین‌رو در ترسیم فضای هندسی ادعاهای تحلیل و تفهیم آن‌ها تأثیر دارد، لذا ما را بر آن داشت تا همان لحن اولیه را در انتشار مجدد این تحلیل حفظ کنیم. این جزوه درواقع تلاشی است برای طرح یک گفتمان و یا ایجاد رخنه‌ای در سامان دانائی جامعه و جا انداختن بحث ضرورت تحول معرفتی، بدیهی است این بحث با این جزوه بسته نمی‌شود و درواقع آغازی است که با مشارکت همه تداوم پیدا می‌کند. نگارندگان پیشاپیش از هرگونه انتقاد و پیشنهاد برای تکمیل این بحث استقبال می‌کنند. در بخش‌های قبلی تحت عنوان گفتمان مسلط جامعه ایرانی (گفتمان نابرابر) از تسلط تام و کامل ثنویت در گفتمان ایرانی سخن به میان آمد و استبداد و چگونگی شکل‌گیری آن در درون جامعه ازنقطه‌نظر گفتمان تشیع تاریخی و سنتی و گفتمان نژاد آریائی مورد بررسی قرار گرفت و اینک گفتمان انقلاب اسلامی برخاسته از اندیشه ضد گفتمان تشیع علوی که در نقطه مقابل تشیع سنتی و تاریخی قرار می‌گیرد و به خواستگاه مبارزات ایران با هرگونه تفکر استبدادی مبتنی بر اشرافی گری به تبیین خواهد پرداخت.

ضد گفتمان تشیع علوی 
(گفتمان انقلاب اسلامی)
ضد گفتمان تشیع علوی از سوی سخنگویان آن یعنی دکتر شریعتی, آیت ا... خمینی و استاد مرتضی مطهری مطرح می‌شود. شریعتی با طرح امامت به‌عنوان اصل مترقی که محتوی آن مبتنی بر ایجاد جامعه‌ای بی‌طبقه که هیچ شرافتی اعم از نژاد، طایفه، وابستگی به خاندان‌های قدرت و ثروت و نفوذ وجود ندارد و تنها وجه تمایز و برتری انسان‌ها تلاش و مجاهدت آن‌هاست (لیس للانسان الا ما سعی) و وسیله تقرب به خداوند جز تقوی نیست (ان اکرمکم عندا... اتقیکم) و خداوند نیز به هیچ‌کس وعده‌ای نداده است جز بر مستضعفین (غیرخودی‌ها) و نرید انمن علی الذین استضعفوا فی الارض و نجعلهم الائمه و نجعلهم الوارثین و جز شایستگی چیزی برای رسیدن به مناسب بالا نیست (السابقون السابقون اولئک المقربون). در اینجا اشاره کنیم که منظور از قربت نزدیکی به حکومت و بهره مندی از امتیازات ویژه نیست.
که متأسفانه نقطه‌ ابهام بسیاری بوده و نوعی اشرافیت سیاسی ناشی از پیش‌کسوتی در مبارزه و امثالهم را موجب شده و نوعی برتری از نوع برتری‌های جامعه نیمه اشرافی صدر اسلام پیش می‌آید که در آن طلحه و زبیر از مجاهدین باسابقه بودند و حقوق ویژه‌ای مطالبه می‌کردند. استناد شریعتی به عملکرد و سخنان امام علی است. که سهم آنان از بیت‌المال را باکسانی که تازه مسلمان شده بودند مساوی قرار داد.بعد از انقلاب متأسفانه گذشته و سابقه گرایی و نوعی اشرافیت ناشی از مبارزه گریبان گیر این جامعه شد. سابقه مبارزاتی به‌عنوان ارزش، راه نفوذی شد برای برقراری اشرافیت (نابرابری) ها وبرتری دادن برخی از انسان‌ها بر برخی دیگر و شکل‌گیری خودی و غیرخودی‌های جدید. از دیگر وجوه امامتی که شریعتی مطرح می‌کند و مهم‌ترین بعد آن است. حمله غیرمستقیم به ثنویت ایرانیت و نفی برتری ایرانیان و درنتیجه شکستن پایه‌های لزوم عصمت برای امامان و انبیاء است با طرح مفهوم انسان مافوق به‌جای مفهوم مافوق انسان- که در فرهنگ ثنوی ایرانی به اهورامزدا و در تشیع سنتی شخصیت ماورائی از جنس نور برای پیامبر و امامان قائل هستند برمی‌گردد-باز در اینجا استناد کلام امام علی است. علی در نامه معروفش به مالک اشتر می‌نویسد:
در اسلام مأمور و معذور نداریم (نفی مفهوم سمعاوطاعتا) تو موظفی آن را بسنجی و اگر درست یافتی و با حکم خدا مغایرت نداشت و پیش وجدان خودت توانستی مجاب شوی که بتوانی در پیشگاه الهی پاسخگو باشی باید انجام بدهی [و مسئولیت اعمالت هم با خودت است نه امیرالمؤمنین حتی اگر او علی باشد که به‌زعم ما معصوم است و واجب الطاعه]. این حق مخالفت و رجوع به عقل و وجدان حتی در مقابل امام معصوم داده‌شده است. 


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

lastnews

جامعه‌ای که دیگر ظرفیت بحران تازه ندارد.

پدرخوانده جنگ

وقتی دموکراسی، زنان را جا گذاشت

پای گفتگوی شهر

*درمان؛ حقی که نباید قربانی فقر شود*

از مدیریت بحران تا حکمرانی اعتماد

اندیشه مشروطه

هویت واگرای ایرانی ( بخش دوم )

وقتی سیاست از عقلانیت فاصله می‌گیرد! افراط متولد می‌شود!

نردبان شکسته

فقر و نابرابری و درددل افراد فرودست!

وقتی کارگر می‌دود، اما زندگی از او جلو می‌زند

نقد و بررسی کتاب «روش‌های کاهش استرس در کودکان»

زنان؛ سرمایه‌ای که ایران نمی‌تواند نادیده بگیرد

موتور آبی

شکستن سقف شیشه‌ای؛ از گفت‌وگو تا کنش

خاورمیانه در مسیر نظم امنیتی جدید

دوربین‌هایی که می‌توانند علیه خودشان شهادت دهند

با ادامه جنگ، آمریکا ضعیف‌تر و ایران قوی‌تر می‌شود

سقوط پهپاد آمریکایی

حمله پهپادی به روسیه با 28 کشته و زخمی

واکنش پاکستان به امضای توافق مکه

وزیر خارجه ترکیه خیال ایران را راحت کرد

انتصاب محسن رضایی به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی

بازتاب پیامدهای جنگ علیه ایران در رسانه‌های جهان

انتشار شماره 31 فصلنامه خاطرات سیاسی

پیگیری درخواست عضویت حزب اراده ملت ایران در جبهه اصلاحات ایران

مصاحبه دبیرکل حاما با خبرگزاری ایرنا

پیرو مصوبه دفتر سیاسی حزب مبنی بر درخواست تجمع قانونی از وزارت کشور

بیانیه دفتر سیاسی حزب اراده ملت ایران

پدرخوانده‌های جنگ

پدرخوانده جنگ

"وقتی کودکی آنلاین شد"

صلح؛ نانِ سفره کارگران، جنگ؛ زخمِ تنِ مردمان

جامعه مدنی، پدافند ملی

اقتصاد جنگ، ترازنامه صلح

جنبش‌ اصلاحات

امنیت و دیوار بلند دفاعی

جنگ روایت‌ها و روایت‌ها در جنگ

خانه را آتش نزنید...

هویت واگرای ایرانی(1)

پشت هر بندر، هزاران زندگی کوتاه، انسانی و اثرگذار

اقتصاد جنگ؛ وقتی منازعه به یک صنعت سودآور تبدیل می‌شود

صلح از کلاس درس آغاز می‌شود

گلیفوسات؛ علف‌کش پرمصرف جهان یا تهدیدی خاموش برای سلامت و محیط‌زیست؟

جامعه‌شناسی یک شکست؛

چرا امارات در بانک اهداف ایران در این مرحله از پاسخ‌ به حملات آمریکا نیست؟

دی ولت: کاخ سفید نمی‌داند چگونه باید به جنگ با ایران پایان دهد

بقایی حمله آمریکا به زیرساخت‌های غیرنظامی کشور را محکوم کرد.

سخنگوی وزارت خارجه ایران با محکومیت حملات آمریکا به مناطق جنوبی ایران اظهار کرد