بزرگنمایی:

حامد نامجو 
میر شمس الدین ادیب سلطانی، پزشک، فیلسوف، زبان شناس، نقاش، نویسنده و مترجم متون مهم ادبی و فلسفی بود. وی به زبان های انگلیسی، آلمانی، فرانسه، یونانی، عربی، ایتالیایی، روسی، عبری، ارمنی، لاتین، فارسی میانه، پارتی، اوستایی و زبان های پارسی باستان مسلط بود.
میر شمس الدین ادیب سلطانی، چهارمین فرزند زین العابدین ادیب سلطانی و بتول آغا در سال 1310 در محله قلمستان تهران به دنیا آمد. زبان فرانسه را در کودکی با کتاب دست دومی به نام فرانسه بدون معلم آموخت و زبان انگلیسی را از رادیو بی بی سی.
او در سال 1322 به دبیرستان می رود و در همین ایام هم به سازمان جوانان حزب توده ایران می پیوندد. میر شمس الدین پس از اتمام شش سال متوسطه، در سال 1328 وارد دانشکده طب دانشگاه تهران می شود و دکترای پزشکی خود را از دانشکدهٔ پزشکی دانشگاه تهران دریافت می کند.
او برای ادامه تحصیل در زمینه روان پزشکی بالینی و تحقیقات بیوشیمی به وین رفت و بعد از چند ترم، دستیار پروفسور هافمن، از جمله سرشناس ترین روان پزشکان آن ایام شد. او سال 1340 برای دیدن خانواده به ایران بازگشت و وقتی بازگشت، به دانشگاه وین نرفت بنابراین روانپزشکی را نیمه کاره رها کرد و به لندن رفت.
میر شمس الدین ادیب سلطانی، برای چاپ آخرین کتابش خود به سراغ نشر هرمس رفت. کتابی به زبان انگلیسی با عنوان مسئله چپ و آینده آن که در سال 1389 منتشر شد. زندگی و البته افکار ادیب، پارادوکس ها یا به قول خودش پارادَخشهای زیادی دارد. کسی که از مارکس با احترام یاد می کند و به لنین علاقه دارد و از شوروی کمونیسم دفاع می کند، اما دلبسته باخ و رامبراند و شکسپیر می شود.
میر شمس الدین ادیب سلطانی مترجم و فیلسوف آشتی است. این همان چهره ای است که در تمام آثارش می بینیم. در مترجم « آشتی گروی » فیلسوفی را می بینیم که به دنبال فلسفه است. خود در توضیح این فلسفه در پیشگفتار سنجش خرد ناب می نویسد: « فلسفه آشتی گروی یا احتیاط یا پیراپایی یعنی: کوشش در آشتی دادن و هماهنگ کردن فلسفه ها و بینش های گوناگون و آخشیج گونه (متضاد) در یک فلسفه یگانه از راه دیدن نقش هر یک از این فلسفه ها و دست یافتن به حقیقتهای کلی تر و هم هجانبه تر و والاتر.»
او روشنفکری بود محافظه کار، میانه رو از جنس ارسطو، شکاک همچون دکارت و در جست وجوی سنجش گری به سبک کانت. از این رو می توان فهمید که چرا ادیب سلطانی در تمام این سالها در برابر ناقدان سکوت کرده و حتی باعث تعجب منتقدانش بوده است.
در پی شگفتار سنجش خرد ناب آنجا که به منتقدان و مخالفانش اشاره می کند، حمله به یک اندیشه را بهترین و بزرگترین خدمت به آن می داند. ادیب سلطانی تالیفات متعددی به زبان فارسی و انگلیسی داشت و آثار وی مشهور به استفاده گسترده از واژگان فارسی و بهره‌جستن از پارسی باستان، پارسی اوستایی و پارسی میانه بود.
میر شمس‌ الدین ادیب سلطانی، نویسنده و مترجم متون ادبی و فلسفی صبح روز پنجشنبه 20 مهر در بیمارستان ایرانمهر تهران درگذشت.